بازارهـــای ایران؛ از سنت تا مدرنیتـه...

حمیدرضا حسن‌زاده-کارشناس ارشـد MBA مشاور ارشد راه‌اندازی مجتمع‌های چندمنظوره

  • چهارشنبه 30 آبان 1397 ساعت 15:21

اخبار => مقاله های اقتصادی مسکن

بازارهـــای ایران؛ از سنت تا مدرنیتـه...

بازارچه‌های سنتی از زمانی که کاروان‌های بازرگانی برای تجارت از شهری به شهر دیگری تردد می‌کردند در خارج از محدوده‌ی شهری و روستایی، محلی برای کسب‌و‌کار بوده است.
به ‌مرور زمان و با رشــد تولیدات و محصولات متنوع، بازارچه‌ها از حالت موقت و فصــلی به مکــان‌هایی دائمی برای تجارت تبدیل شدند. کلمه‌ی سوک (Souk به زبان فارسی به معنای سو یا راه) به راسته‌بازار اصلی گفته می‌شود که کسبه‌ی اصلیِ صنعتِ خاصی در آن مشغول به‌کار هستند. محل تقاطع این راسته‌بازارها نیز در زبان فارسی به چهارسو معروف بوده است.
به‌طور معمول در هر یک از این راسته‌بازارها محصولاتی همچون طلا و جواهر، پوشاک، ادویه‌جات و غیره به‌طور مجزا عرضه می‌شده که به همین دلیل هم صنوف فعال در هر بازار را با نام همان محصولی که می‌فروختند، نام‎گذاری می‌کردند. مثل؛ بازار طلافروشان، بازار ماهی‌فروشان و ...

نکته‌ی جالب توجهی که در راسته‌بازارها همواره وجود داشته این بوده که به دلیل یکسان بودن اقلامی که در یک راسته‌بازار عرضه می‌شده و قیمت‌های مختلف اجناس، مشتریان ترغیب به چانه‌زنی برای خرید می‌شدند و در نهایت ضمن اینکه خرید اتفاق می‌افتاد، رقابت جذابی نیز میان کسبه به وجود می‌آمد.


راسته‌بازارها به دو دسته‌ی کلی تقسیم می‌شوند؛

فصلی: راسته‌بازارهای فصلی، عموماً برای محصولات کشاورزی و یا برای عرضه‌ی انواع محصولات مختلف در مناسبت‌های خاص در دل شهر و یا خارج از شهرها از سوی شهرداری‌ها ایجاد می‌شوند.
انواع مختلف آن به‌صورت هفتگی، ماهیانه و یا فصلی هستند که غالباً با نام‌های یکشنبه بازار، جمعه بازار و غیره نام‌گذاری می‌شوند.
این نوع راسته‌بازارها عموماً به‌صورت دکه‌ای و دست‌فروشی در فضایی باز و بدون سقف اجرا می‌شوند و کسبه در این شرایط مجبور به جابه‌جایی کالا پس از پایان ساعت کاری راسته‌بازار به‌صورت روزانه هستند.

دائمی: در گذشته به دلیل سختی جابه‌جایی کالا پس از پایان روزِ کاری و اینکه هر روز می‌بایست در محل جدیدی کاسبی نمایند، برخی از کسبه‌ای که از فروش بالایی برخوردار بودند اقدام به خرید محل کسب‌و‌کار خود نمودند و به‌صورت مغازه‌های خطی در یک راسته‌بازار فعالیتشان را در زیر سقف مغازه‌ها ادامه دادند و بدین ترتیب محلی دائمی برای کسب‌و‌کار خود به راه انداختند.

بازارها در ایران؛
از جمله بازارهای سنتی ایران که به شکل راسته‌بازارهای مختلف در کنار یکدیگر شکل گرفتند، می‌توان به بازار بزرگ تهران، بازار تبریز، بازار قزوین و همچنین نقش‌جهان اصفهان اشاره کرد که با معماری منحصر‌به‌فرد ایرانی و قدمتی بیش از 300 سال هنوز پویا و زنده‌اند و به صورت بازارهای سنتی دائمی به فعالیت خود ادامه می‌دهند.
این بازارها علاوه بر رونق بالایی که دارند از جاذبه‌های گردشگری شهرهای خود نیز به‌شمار می‌روند.
تلفیق بازارهای سنتی با مراکز خرید امروزی؛
در مقایسه با مراکز خرید مدرن امروزی، بازارچه‌های سنتی منحصراً به خرید و فروش کالاهای مصرفی اختصاص داشته‌اند و تفریح و سرگرمی در آنها جایی نداشته است.
اما از منظر دیگر؛ یکسان بودن کالاهای کسبه، قدرت چانه‌زنی و قابلیت گرفتن تخفیف از کسبه از جمله جاذبه‌های خرید در این‌گونه بازارچه‌ها بوده است.
مراکز خرید مدرن امروزی که تبِ آن سراسر کشور را دربرگرفته است با وجود استاندارد چیدمان و هارمونی کلی برای صنوف مختلف، انحصاری نمودن برخی محصولات به برندهای خاص، آوردن تمامی صنوف در زیر یک سقف با متراژ مشخص، محدود کردن برندهای مشترک با هدف برندسازی و گرفتن جاذبه‌ی فرهنگِ چانه‌زنی و تخفیف که از نکات ریز مربوط به فرهنگ خرید هرکشوری است، اقدام به ایجاد جاذبه‌های تفریحی و سرگرمی در کنار خرید نمودند تا بر جذابیت مراکز خرید بیفزایند.

پیشنهـــاد؛
پیشنهاد کاربردی در این زمینه برای افزایش جذابیت و درنهایت پاخور مراکز خرید مدرنی که امروزه در کشور در حال ساخت و بهره‌برداری هستند، این است که؛ با اضافه نمودن راسته‎بازارهای تخصصی با معماری سنتی شهری که در دل این مراکز خرید واقع شده‌اند، می‌توانند علاوه بر جاذبه‌های امروزی که برای مراکز خرید در نظر گرفته شده است، بازارچه‌ها یا تیمچه‌های (ترکیبی از چند کاسبی کوچک) تخصصی با ایجاد حس رقابت در کسبه، فرهنگ چانه‌زنی را نیز به این مراکز خرید باز‌گردانند.
فرهنگ چانه‌زنی یک فرهنگ بومی است. شاید دلیل زمین خوردن احتمالی بسیاری از مال‌ها و مراکز خرید مدرن امروزی، علاوه بر همه‌ی قواعدی که رعایت می‌شود یا نه، همین بی‎توجهی به این فرهنگ دیرین ایرانی‎هاست. البته این موضوع مربوط به همه‌ی مراکز خرید نمی‌شود و بایستی موقعیت مرکز خرید را با فرهنگ بومی آن منطقه مورد سنجش قرار داد.
نکته‌ی قابل توجه در خصوص طراحی داخلی برای جانمایی واحدهای تجاری نیز گواه این ماجراست که در استاندارهای بین‌المللی نیز چیدمان مراکز خرید به‌صورت Anchor tenant و Line Shop است. واژه‌ی Anchor tenant به معنای مستأجرین اصلی (لنگر) است که موجب افزایش پاخور در هر مرکز خرید می‌شوند و واژه‌ی Line Shop به‌معنای مغازه‌های خطی یا همان راسته‎بازارهاست.
همان‌طور که ملاحظه می‌کنید در استانداردهای امروزی نیز کماکان از استراتژی راسته‎بازار در طراحی معماری و بهره‌برداری از مراکز خرید استفاده می‌کنند.

 

 


ارسال نظر

ارسال


بازگشت معامله‌گران شب عید به بازار مسکن

بازگشت معامله‌گران شب عید به بازار مسکن

مشاوران املاک در برخی مناطق شهر تهران از افزایش تعداد مراجعات به بنگاه‌ها برای خرید و فروش‌های شب عید خبر می‌دهند.

شرط دریافت مسکن توسط فرهنگیان متقاضی

شرط دریافت مسکن توسط فرهنگیان متقاضی

مدیر کل رفاه و پشتیبانی وزارت آموزش و پرورش از تحویل اولین پروژه مسکن فرهنگیان در سال ۱۴۰۰ خبر داد.

پرونده پرداخت وام ودیعه مسکن به مستأجران، بسته شد

پرونده پرداخت وام ودیعه مسکن به مستأجران، بسته شد

با توجه به اینکه دیروز آخرین مهلت بارگذاری مدارک مشمولان دریافت وام ودیعه مسکن در سامانه طرح اقدام ملی مسکن بود، پرونده دریافت این تسهیلات بسته شد.

پرداخت ۲۰میلیون تومان به زلزله زدگان کهگیلویه و بویراحمد

پرداخت ۲۰میلیون تومان به زلزله زدگان کهگیلویه و بویراحمد

پرداخت وام بلاعوض به زلزله زدگان کهگیلویه و بویراحمد براساس برآورد ستاد بحران تدوین و هفته آینده مصوبات مربوط به آن ابلاغ خواهد شد.

پهنه بندی گسل‌های کشور تصویب و ابلاغ شد

پهنه بندی گسل‌های کشور تصویب و ابلاغ شد

وزیر راه ،مسکن و شهرسازی گفت: در شواری عالی شهرسازی، پهنه بندی گسل‌های کشور با هدف مقاوم سازی منازل مسکونی مصوب و ابلاغ شده است.

یک قرن انتظار تا خرید خانه

یک قرن انتظار تا خرید خانه

مدت زمان انتظار برای خانه‌دار شدن در تهران به یک قرن رسید.

همسویی تدریجی دولت و مجلس در طرح جهش مسکن

همسویی تدریجی دولت و مجلس در طرح جهش مسکن

پس از مخالفت اولیه دولت با طرح جهش تولید و تامین مسکن به نظر می رسد با رفع ایرادات این طرح در مجلس، بازوی اجرایی دولت در بخش مسکن نیز با آن همسو شده و بنا به گفته معاون وزیر راه و شهرسازی، تلاش این است که شرایط اجرای طرح با حداکثر تفاهم فراهم شود.

ریزش قیمت مسکن در راه است؟

ریزش قیمت مسکن در راه است؟

افزایش قیمت مسکن در آبان ۹۸ به ۱.۸ درصد رسید که نسبت به مهرماه با رشد ۱۰ درصدی نشانگر کاهش سرعت رشد قیمت مسکن در شهر تهران است.

بازگشت اوراق تسهیلات مسکن به ۵۰هزار تومان

بازگشت اوراق تسهیلات مسکن به ۵۰هزار تومان

در معاملات امروز اوراق تسهیلات مسکن، بار دیگر در تعدادی از نمادهای معاملاتی، توانست بالاترین قیمت فروش این اوراق تا ۵۰ هزار تومان را ثبت کند.

خانه‌هایی روی قله‌ قاف!

خانه‌هایی روی قله‌ قاف!

راهسازی، تونل‌سازی و مسطح‌سازی برای احداث واحدهای مسکونی مهر، پول و عمر دو دولت را در پردیس گرفت و حالا قرار است مسکن ملی در زمین‌های مرغوب‌تر احداث شود.

میلگرد و آهن مسکن۹۹ را گران می‌کند/ آپارتمان ۱۵۰متری در ایلام یک میلیارد تومان شد

میلگرد و آهن مسکن۹۹ را گران می‌کند/ آپارتمان ۱۵۰متری در ایلام یک میلیارد تومان شد

یک فعال صنعت انبوه سازی ایلام گفت: شواهد موجود از افزایش قیمت مسکن در نیمه اول سال ۹۹ حکایت دارد. البته امکان کنترل شرایط موجود وجود دارد. با توجه به آنکه عمده تولیدات سیمان و میلگرد دولتی است، دولت می‌تواند با حضور در این بازار از افزایش بی رویه قیمت مصالح ساختمانی جلوگیری کند.

 مناطق جذاب تهران در بازار املاک

مناطق جذاب تهران در بازار املاک

اطلاعات آماری از مقدار رشد قیمت مسکن در مناطق ۲۲گانه شهر تهران نشان می‌دهد، بیشترین رشد قیمت از ابتدای سال تاکنون مربوط به مناطق ۱۸ تا ۲۰ تهران بوده است. از این جهت این مناطق جذاب‌ترین مناطق تهران برای سرمایه‌گذاری در بازار املاک به‌لحاظ کسب سود بوده‌اند. در عین حال آمارها نشان می‌دهد همچنان مناطق ۵، ۲ و ۴ تهران، در دی ماه، به‌ترتیب نقدشونده‌ترین منطقه‌ها در بازار املاک تهران به‌شمار آمده‌اند.

 بازار مسکن در مسیر بهبود/ جهش قیمت مسکن در پیش است؟

بازار مسکن در مسیر بهبود/ جهش قیمت مسکن در پیش است؟

با وجود آنکه ساخت و ساز در تهران حدود ۱۷ درصد نسبت به سال قبل کاهش داشته، عرضه نسبت به معاملات در حالت کلی ۲۶ درصد بهبود پیدا کرده است.

آخرین وضعیت حذف‌شدگان طرح مسکن ملی/ دور دوم ثبت‌نام مسکن ملی چه زمانی شروع می‌شود؟

آخرین وضعیت حذف‌شدگان طرح مسکن ملی/ دور دوم ثبت‌نام مسکن ملی چه زمانی شروع می‌شود؟

پس از به پایان رسیدن پالایش متقاضیان مسکن ملی، نتایج این بررسی تا چند روز دیگر اعلام می‌شود و ثبت‌نام دور دوم متقاضیان مسکن ملی هم تا پایان سال آغاز خواهد شد.

 قیمت مسکن در کدام محلات تهران، سر به فلک گذاشت؟

قیمت مسکن در کدام محلات تهران، سر به فلک گذاشت؟

معاون وزیر راه و شهرسازی گفت: منطقه ۱۳بیشترین و مناطق ۲۲و ۱تهران کمترین رشد قیمت مسکن را در دی ماه داشتند.

 افزایش نرخ سود وام واحدهای مسکن مهر به ۱۸درصد/ برخی متقاضیان واحد مسکونی خود را تحویل نمی‌گیرند

افزایش نرخ سود وام واحدهای مسکن مهر به ۱۸درصد/ برخی متقاضیان واحد مسکونی خود را تحویل نمی‌گیرند

معاون وزیر راه و شهرسازی از آماده شدن پیشنهاد افزایش نرخ سود وام مسکن مهر برای متقاضیانی که مسکن مهر خود را تحویل نمی‌گیرند خبر داد و گفت: برخی متقاضیان مسکن مهر ۴ سال است که واحد مسکونی آنها آماده است اما تحویل نمی‌گیرند.

 افزایش معاملات مسکن در میان التهابات

افزایش معاملات مسکن در میان التهابات

با وجود نگرانی‌های منطقه‌ای که نیمه دی ماه به وجود آمد و می‌توانست تاثیراتی در رونق بازار مسکن ایجاد کند، آمار از افزایش ۱۱ و ۱۹ درصدی ماهانه معاملات ملک در شهر تهران و کل کشور حکایت دارد.

 رشد قیمت مسکن در تهران ادامه نمی‌یابد/ چه افرادی شروط چهارگانه طرح اقدام ملی را ندارند؟

رشد قیمت مسکن در تهران ادامه نمی‌یابد/ چه افرادی شروط چهارگانه طرح اقدام ملی را ندارند؟

معاون وزیر راه و شهرسازی با بیان این‌که برآوردهای اولیه نشان می‌دهد فرم «ج» حدود ۳۰ درصد متقاضیان طرح اقدام ملی مسکن قرمز است و در یک شهر ۶۰ درصد افراد فاقد شرایط لازم بودند به خریداران این امتیاز در فضای مجازی هشدار داد که سرمایه خود را از دست ندهند.

 جزئیات ساخت مسکن کارگران اعلام شد

جزئیات ساخت مسکن کارگران اعلام شد

وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی از احداث ۲۰۰ هزار مسکن برای جامعه کارگری، مستمری‌بگیران تأمین اجتماعی و بازنشستگان با همکاری وزارت راه و شهرسازی طی سه سال آینده خبر داد.