بازارهـــای ایران؛ از سنت تا مدرنیتـه...

حمیدرضا حسن‌زاده-کارشناس ارشـد MBA مشاور ارشد راه‌اندازی مجتمع‌های چندمنظوره

  • چهارشنبه 30 آبان 1397 ساعت 15:21

اخبار => مقاله های اقتصادی مسکن

بازارهـــای ایران؛ از سنت تا مدرنیتـه...

بازارچه‌های سنتی از زمانی که کاروان‌های بازرگانی برای تجارت از شهری به شهر دیگری تردد می‌کردند در خارج از محدوده‌ی شهری و روستایی، محلی برای کسب‌و‌کار بوده است.
به ‌مرور زمان و با رشــد تولیدات و محصولات متنوع، بازارچه‌ها از حالت موقت و فصــلی به مکــان‌هایی دائمی برای تجارت تبدیل شدند. کلمه‌ی سوک (Souk به زبان فارسی به معنای سو یا راه) به راسته‌بازار اصلی گفته می‌شود که کسبه‌ی اصلیِ صنعتِ خاصی در آن مشغول به‌کار هستند. محل تقاطع این راسته‌بازارها نیز در زبان فارسی به چهارسو معروف بوده است.
به‌طور معمول در هر یک از این راسته‌بازارها محصولاتی همچون طلا و جواهر، پوشاک، ادویه‌جات و غیره به‌طور مجزا عرضه می‌شده که به همین دلیل هم صنوف فعال در هر بازار را با نام همان محصولی که می‌فروختند، نام‎گذاری می‌کردند. مثل؛ بازار طلافروشان، بازار ماهی‌فروشان و ...

نکته‌ی جالب توجهی که در راسته‌بازارها همواره وجود داشته این بوده که به دلیل یکسان بودن اقلامی که در یک راسته‌بازار عرضه می‌شده و قیمت‌های مختلف اجناس، مشتریان ترغیب به چانه‌زنی برای خرید می‌شدند و در نهایت ضمن اینکه خرید اتفاق می‌افتاد، رقابت جذابی نیز میان کسبه به وجود می‌آمد.


راسته‌بازارها به دو دسته‌ی کلی تقسیم می‌شوند؛

فصلی: راسته‌بازارهای فصلی، عموماً برای محصولات کشاورزی و یا برای عرضه‌ی انواع محصولات مختلف در مناسبت‌های خاص در دل شهر و یا خارج از شهرها از سوی شهرداری‌ها ایجاد می‌شوند.
انواع مختلف آن به‌صورت هفتگی، ماهیانه و یا فصلی هستند که غالباً با نام‌های یکشنبه بازار، جمعه بازار و غیره نام‌گذاری می‌شوند.
این نوع راسته‌بازارها عموماً به‌صورت دکه‌ای و دست‌فروشی در فضایی باز و بدون سقف اجرا می‌شوند و کسبه در این شرایط مجبور به جابه‌جایی کالا پس از پایان ساعت کاری راسته‌بازار به‌صورت روزانه هستند.

دائمی: در گذشته به دلیل سختی جابه‌جایی کالا پس از پایان روزِ کاری و اینکه هر روز می‌بایست در محل جدیدی کاسبی نمایند، برخی از کسبه‌ای که از فروش بالایی برخوردار بودند اقدام به خرید محل کسب‌و‌کار خود نمودند و به‌صورت مغازه‌های خطی در یک راسته‌بازار فعالیتشان را در زیر سقف مغازه‌ها ادامه دادند و بدین ترتیب محلی دائمی برای کسب‌و‌کار خود به راه انداختند.

بازارها در ایران؛
از جمله بازارهای سنتی ایران که به شکل راسته‌بازارهای مختلف در کنار یکدیگر شکل گرفتند، می‌توان به بازار بزرگ تهران، بازار تبریز، بازار قزوین و همچنین نقش‌جهان اصفهان اشاره کرد که با معماری منحصر‌به‌فرد ایرانی و قدمتی بیش از 300 سال هنوز پویا و زنده‌اند و به صورت بازارهای سنتی دائمی به فعالیت خود ادامه می‌دهند.
این بازارها علاوه بر رونق بالایی که دارند از جاذبه‌های گردشگری شهرهای خود نیز به‌شمار می‌روند.
تلفیق بازارهای سنتی با مراکز خرید امروزی؛
در مقایسه با مراکز خرید مدرن امروزی، بازارچه‌های سنتی منحصراً به خرید و فروش کالاهای مصرفی اختصاص داشته‌اند و تفریح و سرگرمی در آنها جایی نداشته است.
اما از منظر دیگر؛ یکسان بودن کالاهای کسبه، قدرت چانه‌زنی و قابلیت گرفتن تخفیف از کسبه از جمله جاذبه‌های خرید در این‌گونه بازارچه‌ها بوده است.
مراکز خرید مدرن امروزی که تبِ آن سراسر کشور را دربرگرفته است با وجود استاندارد چیدمان و هارمونی کلی برای صنوف مختلف، انحصاری نمودن برخی محصولات به برندهای خاص، آوردن تمامی صنوف در زیر یک سقف با متراژ مشخص، محدود کردن برندهای مشترک با هدف برندسازی و گرفتن جاذبه‌ی فرهنگِ چانه‌زنی و تخفیف که از نکات ریز مربوط به فرهنگ خرید هرکشوری است، اقدام به ایجاد جاذبه‌های تفریحی و سرگرمی در کنار خرید نمودند تا بر جذابیت مراکز خرید بیفزایند.

پیشنهـــاد؛
پیشنهاد کاربردی در این زمینه برای افزایش جذابیت و درنهایت پاخور مراکز خرید مدرنی که امروزه در کشور در حال ساخت و بهره‌برداری هستند، این است که؛ با اضافه نمودن راسته‎بازارهای تخصصی با معماری سنتی شهری که در دل این مراکز خرید واقع شده‌اند، می‌توانند علاوه بر جاذبه‌های امروزی که برای مراکز خرید در نظر گرفته شده است، بازارچه‌ها یا تیمچه‌های (ترکیبی از چند کاسبی کوچک) تخصصی با ایجاد حس رقابت در کسبه، فرهنگ چانه‌زنی را نیز به این مراکز خرید باز‌گردانند.
فرهنگ چانه‌زنی یک فرهنگ بومی است. شاید دلیل زمین خوردن احتمالی بسیاری از مال‌ها و مراکز خرید مدرن امروزی، علاوه بر همه‌ی قواعدی که رعایت می‌شود یا نه، همین بی‎توجهی به این فرهنگ دیرین ایرانی‎هاست. البته این موضوع مربوط به همه‌ی مراکز خرید نمی‌شود و بایستی موقعیت مرکز خرید را با فرهنگ بومی آن منطقه مورد سنجش قرار داد.
نکته‌ی قابل توجه در خصوص طراحی داخلی برای جانمایی واحدهای تجاری نیز گواه این ماجراست که در استاندارهای بین‌المللی نیز چیدمان مراکز خرید به‌صورت Anchor tenant و Line Shop است. واژه‌ی Anchor tenant به معنای مستأجرین اصلی (لنگر) است که موجب افزایش پاخور در هر مرکز خرید می‌شوند و واژه‌ی Line Shop به‌معنای مغازه‌های خطی یا همان راسته‎بازارهاست.
همان‌طور که ملاحظه می‌کنید در استانداردهای امروزی نیز کماکان از استراتژی راسته‎بازار در طراحی معماری و بهره‌برداری از مراکز خرید استفاده می‌کنند.

 

 


ارسال نظر

ارسال


 چقدر باید مالیات بر املاک بپردازیم؟‌

چقدر باید مالیات بر املاک بپردازیم؟‌

مصوبه هیات وزیران در خصوص تعیین ارزش معاملاتی املاک در سال ۹۸ به میزان ۶ درصد میانگین قیمت روز ابلاغ شد.

 ارزان‌ترین شهرها برای اجاره مسکن

ارزان‌ترین شهرها برای اجاره مسکن

مؤسسه سی بی آر ای در گزارش جدید خود به وضعیت بازار مسکن در ۳۵شهر از نقاط مختلف جهان پرداخته است و آن‌ها را بر حسب میزان رشد قیمت‌ها در طول یک سال و متوسط قیمت آن‌ها رده بندی کرده است.

 زنگ خطر برای مستاجران به صدا در آمد

زنگ خطر برای مستاجران به صدا در آمد

در حالی حدود دو ماه به آغاز فصل نقل‌ و انتقالات بازار اجاره‌ای باقیمانده که در نبود برنامه‌ای از سوی معاونت مسکن و ساختمان وزارت راه به‌عنوان متولی این بخش، نرخ اجاره‌بها به شدت در حال افزایش است.

 ۳۶درصد ارزش معاملاتی املاک؛ مبنای دریافت وجوه قانونی

۳۶درصد ارزش معاملاتی املاک؛ مبنای دریافت وجوه قانونی

سرپرست سازمان امور مالیاتی اعلام کرد: براساس مصوبه هیات وزیران ۳۶ درصد ارزش معاملاتی املاک مبنای دریافت وجوه قانونی است.

 فاصله عرضه و تقاضای مسکن هر سال بیشتر می‌شود

فاصله عرضه و تقاضای مسکن هر سال بیشتر می‌شود

یک کارشناس مسکن با تأکید بر اینکه تا زمانی که اخذ مالیات از واحدهای خالی از سکنه و یا مالیات بر عایدی اجرایی نشود، رشد جهشی قیمت خواهیم داشت، گفت:‌ عرضه مسکن همچنان از تقاضا عقب است و دولت باید راهکاری برای آن بیندیشد.

 آخرین نرخ خرید وام مسکن

آخرین نرخ خرید وام مسکن

قمیت اوراق تسهیلات مسکن در این هفته نسبت به هفته‌های گذشته چندان فرقی نکرده است؛ به طوری که هر ورق از اوراق تسهیلات مسکن حدود ۵۰ هزار تومان معامله شد.

بهره‌برداری از ۴۰۰هزار واحد مسکن مهر در سال۹۸ و۹۹

بهره‌برداری از ۴۰۰هزار واحد مسکن مهر در سال۹۸ و۹۹

وزیر راه و شهرسازی گفت: پروژه مسکن مهر به همراه ۴۰۰هزار واحد در طرح های مختلف تعریف شده و در بعضی شهرها آغاز شده، برنامه ریزی های ما به این سمت است که در سال ۹۸ و ۹۹ به بهره‌برداری برسانیم.

 تکمیل مسکن مهر پرند به آخر سال موکول شد

تکمیل مسکن مهر پرند به آخر سال موکول شد

در حالی طبق اعلام مدیرعامل شرکت عمران پرند قرار بود مسکن مهر این شهر تا شهریور امسال به اتمام برسد که در جدیدترین زمان‌بندی منتشرشده از سوی این شرکت پروژه‌های طرح مذکور تا پایان سال به اتمام خواهند رسید.

 تعیین تکلیف حق مسکن کارگران در روزهای آینده

تعیین تکلیف حق مسکن کارگران در روزهای آینده

رئیس اتحادیه کارگران قراردادی و پیمانی می‌گوید: رضایت از افزایش دستمزدها زمانی به دست می‌آید که بازار در ثبات به سر برده، اقلام و مایحتاج ضروری کارگران از افزایش قیمت‌ها تأثیر نپذیرد.

 تفاوت‌هایی که مسکن امید با مسکن مهر دارد

تفاوت‌هایی که مسکن امید با مسکن مهر دارد

یک مقام مسئول گفت: نقش دولت در مسکن امید، عمدتاً نقش حمایتی مانند اعطای تسهیلات ارزان قیمت و تخفیف در انشعابات است و واحدها را مالکان واحدهای فرسوده می‌سازند.

مخالفت بانک مرکزی با وام ۲۸۰میلیونی مسکن/ افزایش وام ساخت به ۱۷۰میلیون تومان

مخالفت بانک مرکزی با وام ۲۸۰میلیونی مسکن/ افزایش وام ساخت به ۱۷۰میلیون تومان

مدیر اعبارات بانک مسکن از مخالفت بانک مرکزی با وام ۲۸۰میلیون تومانی خرید مسکن خبر داد و گفت: بر اساس سیاست‌های بانک مسکن وام ساخت به ۱۷۰میلیون تومان افزایش یافت.

 سوگلی‌های جدید بازار مسکن

سوگلی‌های جدید بازار مسکن

بسازوبفروش‌ها حاضر هستند پول خوبی بابت خرید یک خانه‌های کلنگی بپردازند.

 نرخ مسکن با سرعت کمتری نسبت به تورم پیش می‌رود/ بازار مسکن در قله قیمتی قرار دارد

نرخ مسکن با سرعت کمتری نسبت به تورم پیش می‌رود/ بازار مسکن در قله قیمتی قرار دارد

تقاضای موجود در بازار مسکن باعث شده تا همواره نوسان‌های این بازار مورد توجه مردم باشد. با توجه به جهش بیش از ۹۰‌درصدی نرخ واحدهای مسکونی در سال ۹۷ شهروندان بیش از پیش روی کنش‌های این بازار متمرکز شده‌اند. از این‌رو با احتیاط بیشتری اقدام به معامله مسکن می‌کنند.

 افزایش اجاره بهای مسکن پس‌از سیل در پلدختر و معمولان

افزایش اجاره بهای مسکن پس‌از سیل در پلدختر و معمولان

نماینده مردم پلدختر در مجلس شورای اسلامی از افزایش اجاره بهای مسکن در پلدختر و معمولان به دنبال سیل اخیر در این دو شهر خبر داد و گفت: از وزارت کشور درخواست کردیم تا برای اسکان موقت سیل‌زدگان کانکس‌هایی را در اختیار مردم قرار دهد.

 مسکن امسال گران نمی‌شود؟

مسکن امسال گران نمی‌شود؟

رییس اتحادیه مشاوران املاک گفت: هم‌اکنون قیمت مسکن به ثبات رسیده و تا زمانی که قدرت خرید متقاضیان بالا نرود، شاهد جهش قیمت نخواهیم بود.

 اوراق تسهیلات مسکن ارزان شد

اوراق تسهیلات مسکن ارزان شد

بر اساس این گزارش قیمت اوراق تسهیلات­ مسکن درحالی به کمتر از ۵۰هزار تومان رسیده است که این رقم پیش از این به ۱۲۰هزار تومان هم رسیده بود.

 برای کاشت ویلا، به آبخیزداری نیاز داریم

برای کاشت ویلا، به آبخیزداری نیاز داریم

«چرا فلان جا آبخیزداری نکرده بودند که سیل نیاید؟» این سؤالی است که ممکن است آن را از زبان خیلی‌ها شنیده باشیم، خصوصاً این روزها که سیل ویرانگر نقاطی از کشور را درگیر کرده و دیگر چه کسی است که نداند چه‌ها بر سر مردم گلستان، لرستان و خوزستان نیاورده است.

 ارزان‌ترین منطقه تهران کجاست؟

ارزان‌ترین منطقه تهران کجاست؟

مطابق آمار رسمی منطقه یک تهران با متوسط قیمت ۲۴ میلیون و ۵۵۵ هزار تومان برای هر مترمربع واحد مسکونی گران‌ترین منطقه پایتخت در اسفندماه سال گذشته بوده است.

 ارزان‌ترین و گران‌ترین شهرهای جهان برای خرید مسکن

ارزان‌ترین و گران‌ترین شهرهای جهان برای خرید مسکن

هنگ کنگ کماکان گران‌ترین شهر جهان برای خرید مسکن است.

 اجاره‌بها کشش افزایش ندارد/ تولید مسکن؛ هدف یا رویا؟

اجاره‌بها کشش افزایش ندارد/ تولید مسکن؛ هدف یا رویا؟

اردیبهشت‌ماه معمولا به‌عنوان آغاز فصل جابه‌جایی مستاجران شناخته می‌شود. اما اکنون که در آستانه ورود به این ماه قرار گرفته‌ایم، بازار مسکن شرایط متفاوتی را نسبت به گذشته طی می‌کند.