بازارهـــای ایران؛ از سنت تا مدرنیتـه...

حمیدرضا حسن‌زاده-کارشناس ارشـد MBA مشاور ارشد راه‌اندازی مجتمع‌های چندمنظوره

  • چهارشنبه 30 آبان 1397 ساعت 15:21

اخبار => مقاله های اقتصادی مسکن

بازارهـــای ایران؛ از سنت تا مدرنیتـه...

بازارچه‌های سنتی از زمانی که کاروان‌های بازرگانی برای تجارت از شهری به شهر دیگری تردد می‌کردند در خارج از محدوده‌ی شهری و روستایی، محلی برای کسب‌و‌کار بوده است.
به ‌مرور زمان و با رشــد تولیدات و محصولات متنوع، بازارچه‌ها از حالت موقت و فصــلی به مکــان‌هایی دائمی برای تجارت تبدیل شدند. کلمه‌ی سوک (Souk به زبان فارسی به معنای سو یا راه) به راسته‌بازار اصلی گفته می‌شود که کسبه‌ی اصلیِ صنعتِ خاصی در آن مشغول به‌کار هستند. محل تقاطع این راسته‌بازارها نیز در زبان فارسی به چهارسو معروف بوده است.
به‌طور معمول در هر یک از این راسته‌بازارها محصولاتی همچون طلا و جواهر، پوشاک، ادویه‌جات و غیره به‌طور مجزا عرضه می‌شده که به همین دلیل هم صنوف فعال در هر بازار را با نام همان محصولی که می‌فروختند، نام‎گذاری می‌کردند. مثل؛ بازار طلافروشان، بازار ماهی‌فروشان و ...

نکته‌ی جالب توجهی که در راسته‌بازارها همواره وجود داشته این بوده که به دلیل یکسان بودن اقلامی که در یک راسته‌بازار عرضه می‌شده و قیمت‌های مختلف اجناس، مشتریان ترغیب به چانه‌زنی برای خرید می‌شدند و در نهایت ضمن اینکه خرید اتفاق می‌افتاد، رقابت جذابی نیز میان کسبه به وجود می‌آمد.


راسته‌بازارها به دو دسته‌ی کلی تقسیم می‌شوند؛

فصلی: راسته‌بازارهای فصلی، عموماً برای محصولات کشاورزی و یا برای عرضه‌ی انواع محصولات مختلف در مناسبت‌های خاص در دل شهر و یا خارج از شهرها از سوی شهرداری‌ها ایجاد می‌شوند.
انواع مختلف آن به‌صورت هفتگی، ماهیانه و یا فصلی هستند که غالباً با نام‌های یکشنبه بازار، جمعه بازار و غیره نام‌گذاری می‌شوند.
این نوع راسته‌بازارها عموماً به‌صورت دکه‌ای و دست‌فروشی در فضایی باز و بدون سقف اجرا می‌شوند و کسبه در این شرایط مجبور به جابه‌جایی کالا پس از پایان ساعت کاری راسته‌بازار به‌صورت روزانه هستند.

دائمی: در گذشته به دلیل سختی جابه‌جایی کالا پس از پایان روزِ کاری و اینکه هر روز می‌بایست در محل جدیدی کاسبی نمایند، برخی از کسبه‌ای که از فروش بالایی برخوردار بودند اقدام به خرید محل کسب‌و‌کار خود نمودند و به‌صورت مغازه‌های خطی در یک راسته‌بازار فعالیتشان را در زیر سقف مغازه‌ها ادامه دادند و بدین ترتیب محلی دائمی برای کسب‌و‌کار خود به راه انداختند.

بازارها در ایران؛
از جمله بازارهای سنتی ایران که به شکل راسته‌بازارهای مختلف در کنار یکدیگر شکل گرفتند، می‌توان به بازار بزرگ تهران، بازار تبریز، بازار قزوین و همچنین نقش‌جهان اصفهان اشاره کرد که با معماری منحصر‌به‌فرد ایرانی و قدمتی بیش از 300 سال هنوز پویا و زنده‌اند و به صورت بازارهای سنتی دائمی به فعالیت خود ادامه می‌دهند.
این بازارها علاوه بر رونق بالایی که دارند از جاذبه‌های گردشگری شهرهای خود نیز به‌شمار می‌روند.
تلفیق بازارهای سنتی با مراکز خرید امروزی؛
در مقایسه با مراکز خرید مدرن امروزی، بازارچه‌های سنتی منحصراً به خرید و فروش کالاهای مصرفی اختصاص داشته‌اند و تفریح و سرگرمی در آنها جایی نداشته است.
اما از منظر دیگر؛ یکسان بودن کالاهای کسبه، قدرت چانه‌زنی و قابلیت گرفتن تخفیف از کسبه از جمله جاذبه‌های خرید در این‌گونه بازارچه‌ها بوده است.
مراکز خرید مدرن امروزی که تبِ آن سراسر کشور را دربرگرفته است با وجود استاندارد چیدمان و هارمونی کلی برای صنوف مختلف، انحصاری نمودن برخی محصولات به برندهای خاص، آوردن تمامی صنوف در زیر یک سقف با متراژ مشخص، محدود کردن برندهای مشترک با هدف برندسازی و گرفتن جاذبه‌ی فرهنگِ چانه‌زنی و تخفیف که از نکات ریز مربوط به فرهنگ خرید هرکشوری است، اقدام به ایجاد جاذبه‌های تفریحی و سرگرمی در کنار خرید نمودند تا بر جذابیت مراکز خرید بیفزایند.

پیشنهـــاد؛
پیشنهاد کاربردی در این زمینه برای افزایش جذابیت و درنهایت پاخور مراکز خرید مدرنی که امروزه در کشور در حال ساخت و بهره‌برداری هستند، این است که؛ با اضافه نمودن راسته‎بازارهای تخصصی با معماری سنتی شهری که در دل این مراکز خرید واقع شده‌اند، می‌توانند علاوه بر جاذبه‌های امروزی که برای مراکز خرید در نظر گرفته شده است، بازارچه‌ها یا تیمچه‌های (ترکیبی از چند کاسبی کوچک) تخصصی با ایجاد حس رقابت در کسبه، فرهنگ چانه‌زنی را نیز به این مراکز خرید باز‌گردانند.
فرهنگ چانه‌زنی یک فرهنگ بومی است. شاید دلیل زمین خوردن احتمالی بسیاری از مال‌ها و مراکز خرید مدرن امروزی، علاوه بر همه‌ی قواعدی که رعایت می‌شود یا نه، همین بی‎توجهی به این فرهنگ دیرین ایرانی‎هاست. البته این موضوع مربوط به همه‌ی مراکز خرید نمی‌شود و بایستی موقعیت مرکز خرید را با فرهنگ بومی آن منطقه مورد سنجش قرار داد.
نکته‌ی قابل توجه در خصوص طراحی داخلی برای جانمایی واحدهای تجاری نیز گواه این ماجراست که در استاندارهای بین‌المللی نیز چیدمان مراکز خرید به‌صورت Anchor tenant و Line Shop است. واژه‌ی Anchor tenant به معنای مستأجرین اصلی (لنگر) است که موجب افزایش پاخور در هر مرکز خرید می‌شوند و واژه‌ی Line Shop به‌معنای مغازه‌های خطی یا همان راسته‎بازارهاست.
همان‌طور که ملاحظه می‌کنید در استانداردهای امروزی نیز کماکان از استراتژی راسته‎بازار در طراحی معماری و بهره‌برداری از مراکز خرید استفاده می‌کنند.

 

 


ارسال نظر

ارسال


 هزینه خرید وام مسکن به زیر ۱۰میلیون برگشت/ قیمت اوراق تسهیلات مسکن با کاهش روبرو شد

هزینه خرید وام مسکن به زیر ۱۰میلیون برگشت/ قیمت اوراق تسهیلات مسکن با کاهش روبرو شد

قیمت اوراق تسهیلات مسکن نسبت به هفته گذشته با افت بیشتر مواجه شده است؛ به طوری که قیمت هر برگ از اوراق تسه حدود ۴۰ هزار تومان معامله می‌شود که با این حساب هزینه وام مسکن به علاوه وام جعاله برای زوج‌های تهرانی به ۹ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان رسیده است.

 کاهش ۳۷درصدی قیمت واقعی مسکن

کاهش ۳۷درصدی قیمت واقعی مسکن

با وجود افزایش ۷۷درصدی قیمت اسمی مسکن در شهر تهران، مقایسه رشد قیمت این بخش با تورم عمومی نشان می‌دهد که در حال حاضر قیمت واقعی مسکن با ۳۷.۲درصد رشد منفی مواجه شده است.

 داغ سنگ‌های میلیاردی بر پیشانی تهران

داغ سنگ‌های میلیاردی بر پیشانی تهران

«املاک مارک‌دار» چند سالی است که در بازار املاک به عنوان برچسب تضمین کیفیت و تجمل عمل می‌کند. اما آیا این خانه‌های به اصطلاح «مارک‌دار» همان کیفیت تبلیغ شده را دارند؟

 حمایت مجلس از توقف ساخت برخی پروژه‌های مسکن مهر

حمایت مجلس از توقف ساخت برخی پروژه‌های مسکن مهر

عضو کمیسیون عمران مجلس تصمیم وزارت راه و شهرسازی برای عدم تکمیل پروژه‌های مسکن مهر با پیشرفت فیزیکی زیر ۳۰ درصد را مثبت ارزیابی کرد.

مالیات بر مجموع درآمد، قطعا مسکن را در بر می‌گیرد

مالیات بر مجموع درآمد، قطعا مسکن را در بر می‌گیرد

معاون وزیر اقتصاد با بیان اینکه لایحه مالیات بر مجموع درآمد قطعا مسکن را هم در بر می‌گیرد، گفت: تمام تلاش ما این است که تا یکی دو هفته آینده لایحه را جمع بندی و به دولت ارسال کنیم.

قیمت مسکن چقدر کاهش می‌یابد؟

قیمت مسکن چقدر کاهش می‌یابد؟

تصور متقاضیان خرید مسکن این است که چون معاملات مسکن افت ۷۰ درصدی داشته پس قیمتها باید در سراشیبی سقوط قیمت قرار بگیرد اما واقعیت بازار این است که افت قیمت ها تدریجی خواهد بود.

 کسی از سرنوشت مسکن مهر خبر ندارد؟

کسی از سرنوشت مسکن مهر خبر ندارد؟

اگر در دولت یازدهم، اظهار نظر‌های گاه و بیگاه، مسوولان وزارت راه و شهرسازی، مسکن مهر را با حواشی گسترده روبه رو می‌کرد، امروز آنچه در این طرح بیش از دیگر مسائل خود را نشان می‌دهد، سکوت وزارت راه و شهرسازی به عنوان دستگاه متولی، در قبال مسکن مهر است.

 عجـایب شهـری به نام منطقه ۲۲ تهـران

عجـایب شهـری به نام منطقه ۲۲ تهـران

توسعه نامتوازن در منطقه ۲۲تهران با عوارضی همراه بوده است، رشد قیمت مسکن در این منطقه طی سال‌های ۹۲ تا ۹۷، ۱۰۰درصد بیشتر از متوسط شهر تهران بوده و ۳۲درصد مال‌های تهران در این منطقه است. حدود ۳۰۰هزار نفر مسکن خالی در این منطقه وجود داردکه مالکان قصد فروش یا اجاره‌ ندارند.

 ویروسی که با خود گرانی آورد

ویروسی که با خود گرانی آورد

با وجود کاهش نسبی قیمت مسکن در سراسر تهران، فایل‌های نامتعارف هنوز به عنوان ویروس در این بازار خودنمایی می‌کند؛ مالکانی که حدود ۳۰ درصد از فایل‌های عرضه را در اختیار دارند حاضر به کاهش قیمت‌های پیشنهادی نیستند.

 طرح «اقدام ملی» قفل‌گشای بازار مسکن

طرح «اقدام ملی» قفل‌گشای بازار مسکن

طرح ضربتی «اقدام ملی مسکن» آخرین راهکاری است که از سوی وزارت راه‌وشهرسازی برای گشودن قفل مسکن ارائه شده است.

 دستگیری زمین‌خواران ۲۰۰۰میلیاردی

دستگیری زمین‌خواران ۲۰۰۰میلیاردی

فرمانده انتظامی استان البرز از بازداشت اعضای باند زمین‌خواری خبر داد که اقدام به سندسازی و فروش املاک بلاصاحب به ارزش دو هزار میلیارد ریال کرده بودند.

 از وام مسکن اقشار آسیب‌پذیر چه خبر؟

از وام مسکن اقشار آسیب‌پذیر چه خبر؟

سخنگوی کمیسیون عمران مجلس با تاکید بر اینکه دولت باید هر چه سریع‌تر به برنامه های خود در حوزه مسکن جامه عمل بپوشاند، گفت: دولت در کنار برنامه ریزی برای ساخت ۴۰۰ هزار واحد مسکن در دو سال پایانی، گام هایی در خصوص تسهیلات بانکی برداشته است، امیدواریم هرچه سریع تر دولت به این اقدامات جامه عمل بپوشاند منتهی صرفا انجام این اقدامات کافی نیستند.

 حراج آخر فصل اوراق تسهیلات مسکن

حراج آخر فصل اوراق تسهیلات مسکن

بازار اوراق تسهیلات مسکن در روزهایی که مسکن در رکود به سر می برد، با عدم استقبال از سوی متقاضیان دریافت تسهیلات خرید مسکن روبه رو شده که این اتفاق، کاهش شدید قیمت ها را در پی داشته است.

قیمت‌های فعلی مسکن دوام نمی‌آورد

قیمت‌های فعلی مسکن دوام نمی‌آورد

یک کارشناس اقتصادی با اشاره به گزارش بانک مرکزی از افزایش ۱۱.۲ درصدی قیمت خانه در منطقه یک تهران گفت: قیمت‌های فعلی به وِیژه در مناطق اعیان نشین شهر تهران به شدت حبابی است و نمایانگر قیمت واقعی این خانه‌ها نیست. ضمن اینکه اگر سرمایه‌های سرگردان به سمت ساخت خانه برای طبقه متوسط هدایت شوند قیمت‌های فعلی دوام نمی‌آورند.

پیش‌نویس لایحه مالیات بر عایدی سرمایه نهایی شد

پیش‌نویس لایحه مالیات بر عایدی سرمایه نهایی شد

معاون سازمان امور مالیاتی گفت: متن پیش نویس لایحه مالیات بر عایدی سرمایه نهایی شده است و در لایحه مالیات بر مجموع درآمد گنجانده و تقدیم دولت خواهد شد.

آخرین وضعیت صندوق ودیعه مسکن

آخرین وضعیت صندوق ودیعه مسکن

معاون وزیر اقتصاد با بیان اینکه اگر سازوکار تشکیل صندوق برای آخر تابستان بماند، دیگر کارایی نخواهد داشت، گفت:با همکاری نظام بانکی و بازار سرمایه می توان منابع لازم برای صندوق را تجهیز کرد.

قلمروی محدود دولت در بازار مسکن

قلمروی محدود دولت در بازار مسکن

دغدغه‌های مربوط به تأمین مسکن از دو عامل نشأت می‌گیرد. اول آنکه خرید مسکن بزرگ‌ترین معامله‌ای است که قاطبه مردم در طول عمر خود انجام می‌دهند.

تغییر مبنای محاسبه کارمزد بنگاه‌های املاک؟

تغییر مبنای محاسبه کارمزد بنگاه‌های املاک؟

درحالی که براساس ابلاغیه سال ۹۵ وزارت صنعت، معدن و تجارت، کارمزد دریافتی مشاوران املاک برای معاملاتی کمتر از ۵۰۰ میلیون تومان نیم درصد از دوطرف معامله و برای قراردادهایی با ارزش بالای ۵۰۰ میلیون تومان علاوه بر دریافت نیم درصد، ۲۵ درصد مبلغ معامله هم از طرفین دریافت می‌شود، اما به گفته رییس کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی، این کمیسیون در حال بررسی تغییر نحوه دریافت نرخ کارمزد مشاوران املاک از «ثمن» معامله به «متراژ» مسکن است.

سقف‌های لرزان روی سر مستأجران

سقف‌های لرزان روی سر مستأجران

اجاره‌های نجومی و افزایش بی‌رویه قیمت مسکن در اقصی نقاط کشور دغدغه سقف‌های لرزان روی سر مستأجران را به رؤیای خانه‌دار شدن پیوند می‌دهد، پیوندی نامبارک که مولود وضعیت بی‌سامان بازار مسکن است.

گران‌ترین خانه جهان کجاست؟

گران‌ترین خانه جهان کجاست؟

گران‌ترین خانه جهان که در یکی از سواحل فرانسه قرار دارد، به ارزش بیش از ۲۲۰ میلیون دلار، توسط یک فرد ناشناس خریداری شد.