بازارهـــای ایران؛ از سنت تا مدرنیتـه...

حمیدرضا حسن‌زاده-کارشناس ارشـد MBA مشاور ارشد راه‌اندازی مجتمع‌های چندمنظوره

  • چهارشنبه 30 آبان 1397 ساعت 15:21

اخبار => مقاله های اقتصادی مسکن

بازارهـــای ایران؛ از سنت تا مدرنیتـه...

بازارچه‌های سنتی از زمانی که کاروان‌های بازرگانی برای تجارت از شهری به شهر دیگری تردد می‌کردند در خارج از محدوده‌ی شهری و روستایی، محلی برای کسب‌و‌کار بوده است.
به ‌مرور زمان و با رشــد تولیدات و محصولات متنوع، بازارچه‌ها از حالت موقت و فصــلی به مکــان‌هایی دائمی برای تجارت تبدیل شدند. کلمه‌ی سوک (Souk به زبان فارسی به معنای سو یا راه) به راسته‌بازار اصلی گفته می‌شود که کسبه‌ی اصلیِ صنعتِ خاصی در آن مشغول به‌کار هستند. محل تقاطع این راسته‌بازارها نیز در زبان فارسی به چهارسو معروف بوده است.
به‌طور معمول در هر یک از این راسته‌بازارها محصولاتی همچون طلا و جواهر، پوشاک، ادویه‌جات و غیره به‌طور مجزا عرضه می‌شده که به همین دلیل هم صنوف فعال در هر بازار را با نام همان محصولی که می‌فروختند، نام‎گذاری می‌کردند. مثل؛ بازار طلافروشان، بازار ماهی‌فروشان و ...

نکته‌ی جالب توجهی که در راسته‌بازارها همواره وجود داشته این بوده که به دلیل یکسان بودن اقلامی که در یک راسته‌بازار عرضه می‌شده و قیمت‌های مختلف اجناس، مشتریان ترغیب به چانه‌زنی برای خرید می‌شدند و در نهایت ضمن اینکه خرید اتفاق می‌افتاد، رقابت جذابی نیز میان کسبه به وجود می‌آمد.


راسته‌بازارها به دو دسته‌ی کلی تقسیم می‌شوند؛

فصلی: راسته‌بازارهای فصلی، عموماً برای محصولات کشاورزی و یا برای عرضه‌ی انواع محصولات مختلف در مناسبت‌های خاص در دل شهر و یا خارج از شهرها از سوی شهرداری‌ها ایجاد می‌شوند.
انواع مختلف آن به‌صورت هفتگی، ماهیانه و یا فصلی هستند که غالباً با نام‌های یکشنبه بازار، جمعه بازار و غیره نام‌گذاری می‌شوند.
این نوع راسته‌بازارها عموماً به‌صورت دکه‌ای و دست‌فروشی در فضایی باز و بدون سقف اجرا می‌شوند و کسبه در این شرایط مجبور به جابه‌جایی کالا پس از پایان ساعت کاری راسته‌بازار به‌صورت روزانه هستند.

دائمی: در گذشته به دلیل سختی جابه‌جایی کالا پس از پایان روزِ کاری و اینکه هر روز می‌بایست در محل جدیدی کاسبی نمایند، برخی از کسبه‌ای که از فروش بالایی برخوردار بودند اقدام به خرید محل کسب‌و‌کار خود نمودند و به‌صورت مغازه‌های خطی در یک راسته‌بازار فعالیتشان را در زیر سقف مغازه‌ها ادامه دادند و بدین ترتیب محلی دائمی برای کسب‌و‌کار خود به راه انداختند.

بازارها در ایران؛
از جمله بازارهای سنتی ایران که به شکل راسته‌بازارهای مختلف در کنار یکدیگر شکل گرفتند، می‌توان به بازار بزرگ تهران، بازار تبریز، بازار قزوین و همچنین نقش‌جهان اصفهان اشاره کرد که با معماری منحصر‌به‌فرد ایرانی و قدمتی بیش از 300 سال هنوز پویا و زنده‌اند و به صورت بازارهای سنتی دائمی به فعالیت خود ادامه می‌دهند.
این بازارها علاوه بر رونق بالایی که دارند از جاذبه‌های گردشگری شهرهای خود نیز به‌شمار می‌روند.
تلفیق بازارهای سنتی با مراکز خرید امروزی؛
در مقایسه با مراکز خرید مدرن امروزی، بازارچه‌های سنتی منحصراً به خرید و فروش کالاهای مصرفی اختصاص داشته‌اند و تفریح و سرگرمی در آنها جایی نداشته است.
اما از منظر دیگر؛ یکسان بودن کالاهای کسبه، قدرت چانه‌زنی و قابلیت گرفتن تخفیف از کسبه از جمله جاذبه‌های خرید در این‌گونه بازارچه‌ها بوده است.
مراکز خرید مدرن امروزی که تبِ آن سراسر کشور را دربرگرفته است با وجود استاندارد چیدمان و هارمونی کلی برای صنوف مختلف، انحصاری نمودن برخی محصولات به برندهای خاص، آوردن تمامی صنوف در زیر یک سقف با متراژ مشخص، محدود کردن برندهای مشترک با هدف برندسازی و گرفتن جاذبه‌ی فرهنگِ چانه‌زنی و تخفیف که از نکات ریز مربوط به فرهنگ خرید هرکشوری است، اقدام به ایجاد جاذبه‌های تفریحی و سرگرمی در کنار خرید نمودند تا بر جذابیت مراکز خرید بیفزایند.

پیشنهـــاد؛
پیشنهاد کاربردی در این زمینه برای افزایش جذابیت و درنهایت پاخور مراکز خرید مدرنی که امروزه در کشور در حال ساخت و بهره‌برداری هستند، این است که؛ با اضافه نمودن راسته‎بازارهای تخصصی با معماری سنتی شهری که در دل این مراکز خرید واقع شده‌اند، می‌توانند علاوه بر جاذبه‌های امروزی که برای مراکز خرید در نظر گرفته شده است، بازارچه‌ها یا تیمچه‌های (ترکیبی از چند کاسبی کوچک) تخصصی با ایجاد حس رقابت در کسبه، فرهنگ چانه‌زنی را نیز به این مراکز خرید باز‌گردانند.
فرهنگ چانه‌زنی یک فرهنگ بومی است. شاید دلیل زمین خوردن احتمالی بسیاری از مال‌ها و مراکز خرید مدرن امروزی، علاوه بر همه‌ی قواعدی که رعایت می‌شود یا نه، همین بی‎توجهی به این فرهنگ دیرین ایرانی‎هاست. البته این موضوع مربوط به همه‌ی مراکز خرید نمی‌شود و بایستی موقعیت مرکز خرید را با فرهنگ بومی آن منطقه مورد سنجش قرار داد.
نکته‌ی قابل توجه در خصوص طراحی داخلی برای جانمایی واحدهای تجاری نیز گواه این ماجراست که در استاندارهای بین‌المللی نیز چیدمان مراکز خرید به‌صورت Anchor tenant و Line Shop است. واژه‌ی Anchor tenant به معنای مستأجرین اصلی (لنگر) است که موجب افزایش پاخور در هر مرکز خرید می‌شوند و واژه‌ی Line Shop به‌معنای مغازه‌های خطی یا همان راسته‎بازارهاست.
همان‌طور که ملاحظه می‌کنید در استانداردهای امروزی نیز کماکان از استراتژی راسته‎بازار در طراحی معماری و بهره‌برداری از مراکز خرید استفاده می‌کنند.

 

 


ارسال نظر

ارسال


قیمت‌های فعلی مسکن دوام نمی‌آورد

قیمت‌های فعلی مسکن دوام نمی‌آورد

یک کارشناس اقتصادی با اشاره به گزارش بانک مرکزی از افزایش ۱۱.۲ درصدی قیمت خانه در منطقه یک تهران گفت: قیمت‌های فعلی به وِیژه در مناطق اعیان نشین شهر تهران به شدت حبابی است و نمایانگر قیمت واقعی این خانه‌ها نیست. ضمن اینکه اگر سرمایه‌های سرگردان به سمت ساخت خانه برای طبقه متوسط هدایت شوند قیمت‌های فعلی دوام نمی‌آورند.

پیش‌نویس لایحه مالیات بر عایدی سرمایه نهایی شد

پیش‌نویس لایحه مالیات بر عایدی سرمایه نهایی شد

معاون سازمان امور مالیاتی گفت: متن پیش نویس لایحه مالیات بر عایدی سرمایه نهایی شده است و در لایحه مالیات بر مجموع درآمد گنجانده و تقدیم دولت خواهد شد.

آخرین وضعیت صندوق ودیعه مسکن

آخرین وضعیت صندوق ودیعه مسکن

معاون وزیر اقتصاد با بیان اینکه اگر سازوکار تشکیل صندوق برای آخر تابستان بماند، دیگر کارایی نخواهد داشت، گفت:با همکاری نظام بانکی و بازار سرمایه می توان منابع لازم برای صندوق را تجهیز کرد.

قلمروی محدود دولت در بازار مسکن

قلمروی محدود دولت در بازار مسکن

دغدغه‌های مربوط به تأمین مسکن از دو عامل نشأت می‌گیرد. اول آنکه خرید مسکن بزرگ‌ترین معامله‌ای است که قاطبه مردم در طول عمر خود انجام می‌دهند.

تغییر مبنای محاسبه کارمزد بنگاه‌های املاک؟

تغییر مبنای محاسبه کارمزد بنگاه‌های املاک؟

درحالی که براساس ابلاغیه سال ۹۵ وزارت صنعت، معدن و تجارت، کارمزد دریافتی مشاوران املاک برای معاملاتی کمتر از ۵۰۰ میلیون تومان نیم درصد از دوطرف معامله و برای قراردادهایی با ارزش بالای ۵۰۰ میلیون تومان علاوه بر دریافت نیم درصد، ۲۵ درصد مبلغ معامله هم از طرفین دریافت می‌شود، اما به گفته رییس کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی، این کمیسیون در حال بررسی تغییر نحوه دریافت نرخ کارمزد مشاوران املاک از «ثمن» معامله به «متراژ» مسکن است.

سقف‌های لرزان روی سر مستأجران

سقف‌های لرزان روی سر مستأجران

اجاره‌های نجومی و افزایش بی‌رویه قیمت مسکن در اقصی نقاط کشور دغدغه سقف‌های لرزان روی سر مستأجران را به رؤیای خانه‌دار شدن پیوند می‌دهد، پیوندی نامبارک که مولود وضعیت بی‌سامان بازار مسکن است.

گران‌ترین خانه جهان کجاست؟

گران‌ترین خانه جهان کجاست؟

گران‌ترین خانه جهان که در یکی از سواحل فرانسه قرار دارد، به ارزش بیش از ۲۲۰ میلیون دلار، توسط یک فرد ناشناس خریداری شد.

عواملی که در افزایش قیمت مسکن دست به دست هم داده‌اند

عواملی که در افزایش قیمت مسکن دست به دست هم داده‌اند

رییس هیات مدیره انجمن صنفی کارفرمایی انبوه سازان خراسان رضوی گفت: سازندگان معتقدند اگر افزایش قیمتی در اقلام مورد نیاز ساختمان قرار است اعمال شود ابتدا باید در سازمان‌های مربوطه بررسی و در نهایت ابلاغ عمومی شود تا مصرف کنندگان دچار ابهام نشوند.

کاهش معاملات قیمت مسکن را اندکی تعدیل کرد/ تفاوت تقاضای سرمایه‌ای و مصرفی در بازار مسکن

کاهش معاملات قیمت مسکن را اندکی تعدیل کرد/ تفاوت تقاضای سرمایه‌ای و مصرفی در بازار مسکن

اگرچه قیمت مسکن در برخی مناطق تهران اندکی کاهش یافته اما این کاهش قیمت ناشی از افزایش عرضه نیست؛ بلکه ناشی از کاهش معاملات بدلیل افت شدید قدرت خرید خانوارهاست.

ساخت مشارکتی ۱۴۵ پروژه مسکونی با سرمایه‌گذاری انبوه‌سازان

ساخت مشارکتی ۱۴۵ پروژه مسکونی با سرمایه‌گذاری انبوه‌سازان

مدیرعامل سازمان ملی زمین و مسکن از فراخوان شناسایی انبوه‌سازان برای ساخت ۱۴۵ پروژه مشارکتی ساخت واحدهای مسکونی با سرمایه گذاری بخش خصوصی خبر داد.

ایرانی‌ها چقدر خانه در ترکیه خریدند؟

ایرانی‌ها چقدر خانه در ترکیه خریدند؟

حدود چهار درصد کل خانه‌های فروخته شده ترکیه در نیمه نخست سال ۲۰۱۹ توسط اتباع خارجی خریداری شده است.

رکوردشکنی قیمت مسکن در دولت دوازدهم

رکوردشکنی قیمت مسکن در دولت دوازدهم

بررسی آمار رسمی حاکی از آن است که قیمت مسکن در دولت دوم روحانی رکورد افزایش قیمت را شکسته است؛‌ طی دو سال اخیر قیمت مسکن در مقایسه با سال ۹۲ بالغ بر۲۲۶ درصد رشد داشته است.

بازار مسکن آماده رکود چهار ساله

بازار مسکن آماده رکود چهار ساله

یک کارشناس مسکن گفت: سیگنال‌های بازار مسکن با توجه به سیکل‌های قبلی، نشان‌دهنده ورود به دوره رکود چهار تا پنج ساله است.

ساخت ۲ میلیون مسکن ۶۰ تا ۸۰ متری در ۴ سال

ساخت ۲ میلیون مسکن ۶۰ تا ۸۰ متری در ۴ سال

آیین نامه اجرایی ساخت مسکن کوچک توسط شهرداری و وزارت مسکن در حال تدوین است که ساخت این واحدها‌ به منظور تأمین مسکن دهک‌های پایین جامعه است.

چند میلیون مستاجر داریم؟

چند میلیون مستاجر داریم؟

رکود ۶۵ ماهه بخش ساختمان طی سال‌های ۱۳۹۲ تا ۱۳۹۷ به فشار تقاضا در این بخش منجر شد و نهایتا با جهش نرخ ارز در پایان سال ۱۳۹۶ بحران قیمت در بخش مسکن رخ داد.

مسکن روی گسل تأمین مالی

مسکن روی گسل تأمین مالی

مردم به دنبال راهکاری هستند تا از دیوار بلند قدرت خرید برای مسکن عبور کنند. چیزی که قیمت های کنونی مسکن، وضعیت قدرت خرید مردم، و از همه مهم تر نحوه مداخله دولت برای توانمندسازی مردم، اصلاً با آن نمی خواند.

وام مسکن را به مصالح ساختمانی بدهیم

وام مسکن را به مصالح ساختمانی بدهیم

یک کارشناس حوزه کار معتقد است کارگران زمانی می‌توانند صاحبخانه شوند که به جای ارزش افزوده زمین تنها هزینه آماده سازی زمین را بپردازند. او تاکید کرد که وام‌های مسکن باید به جای فرد به ساخت و ساز و مصالح ساختمانی داده شود.

خواب تابستانی بازار مسکن تهران

خواب تابستانی بازار مسکن تهران

کسادی بازار به داد قیمت مسکن رسید. طبق آمارها میزان خرید و فروش مسکن ۶۰ درصد کاهش پیدا کرده و این مسیر به بازار خرید و اجاره کمک کرد تا قیمت به سیر صعودی خود ادامه ندهد و حتی متوقف شود، هر چند که در ۵ منطقه تهران نرخ مسکن کاهشی شده است.

شیفت اجباری خانه‌اولی‌ها به سمت مسکن مهر

شیفت اجباری خانه‌اولی‌ها به سمت مسکن مهر

کاهش قدرت پوشش‌دهی سقف وام ۱۶۰میلیون تومانی صندوق تسهیلات مسکن یکم برای خرید خانه در تهران، متقاضیان را به اولویت‌های بعدی از جمله مسکن مهر سوق داد.

آثار جهش قیمت مسکن بر نابرابری درآمد

آثار جهش قیمت مسکن بر نابرابری درآمد

افزایش شدید قیمت زمین و مسکن، توزیع درآمد را به نفع صاحبان مستغلات تغییر داده است و موجب افزایش نابرابری در ثروت و درآمد چه در درون نسل کنونی و چه بین نسل کنونی و نسل آینده از یک سو و کاهش عمر مفید ساختمانها شده است.