بازارهـــای ایران؛ از سنت تا مدرنیتـه...

حمیدرضا حسن‌زاده-کارشناس ارشـد MBA مشاور ارشد راه‌اندازی مجتمع‌های چندمنظوره

  • چهارشنبه 30 آبان 1397 ساعت 15:21

اخبار => مقاله های اقتصادی مسکن

بازارهـــای ایران؛ از سنت تا مدرنیتـه...

بازارچه‌های سنتی از زمانی که کاروان‌های بازرگانی برای تجارت از شهری به شهر دیگری تردد می‌کردند در خارج از محدوده‌ی شهری و روستایی، محلی برای کسب‌و‌کار بوده است.
به ‌مرور زمان و با رشــد تولیدات و محصولات متنوع، بازارچه‌ها از حالت موقت و فصــلی به مکــان‌هایی دائمی برای تجارت تبدیل شدند. کلمه‌ی سوک (Souk به زبان فارسی به معنای سو یا راه) به راسته‌بازار اصلی گفته می‌شود که کسبه‌ی اصلیِ صنعتِ خاصی در آن مشغول به‌کار هستند. محل تقاطع این راسته‌بازارها نیز در زبان فارسی به چهارسو معروف بوده است.
به‌طور معمول در هر یک از این راسته‌بازارها محصولاتی همچون طلا و جواهر، پوشاک، ادویه‌جات و غیره به‌طور مجزا عرضه می‌شده که به همین دلیل هم صنوف فعال در هر بازار را با نام همان محصولی که می‌فروختند، نام‎گذاری می‌کردند. مثل؛ بازار طلافروشان، بازار ماهی‌فروشان و ...

نکته‌ی جالب توجهی که در راسته‌بازارها همواره وجود داشته این بوده که به دلیل یکسان بودن اقلامی که در یک راسته‌بازار عرضه می‌شده و قیمت‌های مختلف اجناس، مشتریان ترغیب به چانه‌زنی برای خرید می‌شدند و در نهایت ضمن اینکه خرید اتفاق می‌افتاد، رقابت جذابی نیز میان کسبه به وجود می‌آمد.


راسته‌بازارها به دو دسته‌ی کلی تقسیم می‌شوند؛

فصلی: راسته‌بازارهای فصلی، عموماً برای محصولات کشاورزی و یا برای عرضه‌ی انواع محصولات مختلف در مناسبت‌های خاص در دل شهر و یا خارج از شهرها از سوی شهرداری‌ها ایجاد می‌شوند.
انواع مختلف آن به‌صورت هفتگی، ماهیانه و یا فصلی هستند که غالباً با نام‌های یکشنبه بازار، جمعه بازار و غیره نام‌گذاری می‌شوند.
این نوع راسته‌بازارها عموماً به‌صورت دکه‌ای و دست‌فروشی در فضایی باز و بدون سقف اجرا می‌شوند و کسبه در این شرایط مجبور به جابه‌جایی کالا پس از پایان ساعت کاری راسته‌بازار به‌صورت روزانه هستند.

دائمی: در گذشته به دلیل سختی جابه‌جایی کالا پس از پایان روزِ کاری و اینکه هر روز می‌بایست در محل جدیدی کاسبی نمایند، برخی از کسبه‌ای که از فروش بالایی برخوردار بودند اقدام به خرید محل کسب‌و‌کار خود نمودند و به‌صورت مغازه‌های خطی در یک راسته‌بازار فعالیتشان را در زیر سقف مغازه‌ها ادامه دادند و بدین ترتیب محلی دائمی برای کسب‌و‌کار خود به راه انداختند.

بازارها در ایران؛
از جمله بازارهای سنتی ایران که به شکل راسته‌بازارهای مختلف در کنار یکدیگر شکل گرفتند، می‌توان به بازار بزرگ تهران، بازار تبریز، بازار قزوین و همچنین نقش‌جهان اصفهان اشاره کرد که با معماری منحصر‌به‌فرد ایرانی و قدمتی بیش از 300 سال هنوز پویا و زنده‌اند و به صورت بازارهای سنتی دائمی به فعالیت خود ادامه می‌دهند.
این بازارها علاوه بر رونق بالایی که دارند از جاذبه‌های گردشگری شهرهای خود نیز به‌شمار می‌روند.
تلفیق بازارهای سنتی با مراکز خرید امروزی؛
در مقایسه با مراکز خرید مدرن امروزی، بازارچه‌های سنتی منحصراً به خرید و فروش کالاهای مصرفی اختصاص داشته‌اند و تفریح و سرگرمی در آنها جایی نداشته است.
اما از منظر دیگر؛ یکسان بودن کالاهای کسبه، قدرت چانه‌زنی و قابلیت گرفتن تخفیف از کسبه از جمله جاذبه‌های خرید در این‌گونه بازارچه‌ها بوده است.
مراکز خرید مدرن امروزی که تبِ آن سراسر کشور را دربرگرفته است با وجود استاندارد چیدمان و هارمونی کلی برای صنوف مختلف، انحصاری نمودن برخی محصولات به برندهای خاص، آوردن تمامی صنوف در زیر یک سقف با متراژ مشخص، محدود کردن برندهای مشترک با هدف برندسازی و گرفتن جاذبه‌ی فرهنگِ چانه‌زنی و تخفیف که از نکات ریز مربوط به فرهنگ خرید هرکشوری است، اقدام به ایجاد جاذبه‌های تفریحی و سرگرمی در کنار خرید نمودند تا بر جذابیت مراکز خرید بیفزایند.

پیشنهـــاد؛
پیشنهاد کاربردی در این زمینه برای افزایش جذابیت و درنهایت پاخور مراکز خرید مدرنی که امروزه در کشور در حال ساخت و بهره‌برداری هستند، این است که؛ با اضافه نمودن راسته‎بازارهای تخصصی با معماری سنتی شهری که در دل این مراکز خرید واقع شده‌اند، می‌توانند علاوه بر جاذبه‌های امروزی که برای مراکز خرید در نظر گرفته شده است، بازارچه‌ها یا تیمچه‌های (ترکیبی از چند کاسبی کوچک) تخصصی با ایجاد حس رقابت در کسبه، فرهنگ چانه‌زنی را نیز به این مراکز خرید باز‌گردانند.
فرهنگ چانه‌زنی یک فرهنگ بومی است. شاید دلیل زمین خوردن احتمالی بسیاری از مال‌ها و مراکز خرید مدرن امروزی، علاوه بر همه‌ی قواعدی که رعایت می‌شود یا نه، همین بی‎توجهی به این فرهنگ دیرین ایرانی‎هاست. البته این موضوع مربوط به همه‌ی مراکز خرید نمی‌شود و بایستی موقعیت مرکز خرید را با فرهنگ بومی آن منطقه مورد سنجش قرار داد.
نکته‌ی قابل توجه در خصوص طراحی داخلی برای جانمایی واحدهای تجاری نیز گواه این ماجراست که در استاندارهای بین‌المللی نیز چیدمان مراکز خرید به‌صورت Anchor tenant و Line Shop است. واژه‌ی Anchor tenant به معنای مستأجرین اصلی (لنگر) است که موجب افزایش پاخور در هر مرکز خرید می‌شوند و واژه‌ی Line Shop به‌معنای مغازه‌های خطی یا همان راسته‎بازارهاست.
همان‌طور که ملاحظه می‌کنید در استانداردهای امروزی نیز کماکان از استراتژی راسته‎بازار در طراحی معماری و بهره‌برداری از مراکز خرید استفاده می‌کنند.

 

 


ارسال نظر

ارسال


 سقف تسهیلات مسکن بالا می‌رود؟

سقف تسهیلات مسکن بالا می‌رود؟

با افزایش قیمت مسکن طی یک سال و نیم اخیر،‌ وام خرید مسکن اثرگذاری خود را برای متقاضیان آن در بازار مسکن از دست داده و این وام در حال خروج تدریجی از سبد تقاضای خانوارهاست.

 مهلت ثبت‌نام فرهنگیان فاقد مسکن تمدید شد

مهلت ثبت‌نام فرهنگیان فاقد مسکن تمدید شد

مدیرکل تعاون و پشتیبانی وزارت آموزش و پرورش گفت: مهلت ثبت‌نام فرهنگیان فاقد مسکن در سامانه و همچنین ویرایش اطلاعات تا ۲۳ آذر تمدید شد.

 اما و اگرهای عدم تناسب الگوی مصرف و ساخت مسکن

اما و اگرهای عدم تناسب الگوی مصرف و ساخت مسکن

بررسی گزارش بانک مرکزی طی سال‌های اخیر نشان می‌دهد که متراژ بیش از ۵۰ درصد از واحدهای فروش رفته در پایتخت، کمتر از ۸۰ مترمربع است و پرطرفدارترین متراژهای خریداری شده، کوچک متراژها هستند این درحالی است که همچنان میانگین متراژ ساخت مسکن در کشور بالاتر از ۱۰۰ مترمربع است و سازندگان تمایل بیشتری به ساخت واحدهای مسکونی بزرگ دارند.

 ثبت‌نام تهرانی‌ها در طرح اقدام ملی مسکن از پایان آذر‌ آغاز می‌شود

ثبت‌نام تهرانی‌ها در طرح اقدام ملی مسکن از پایان آذر‌ آغاز می‌شود

وزیر راه و شهرسازی گفت: ثبت نام متقاضیان طرح اقدام ملی مسکن در استان تهران از پایان آذرماه آغاز می‌شود.

 مشکل مسکن در ایران چیست؟

مشکل مسکن در ایران چیست؟

حسین عبده تبریزی، کارشناس مسکن در جلسه‌ای با عنوان «آسیب‌شناسی وضعیت مسکن» در محل موسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه‌ریزی به بررسی وضعیت مسکن و ریشه‌های نابسامانی در آن پرداخت.

 تیغ کند نوسازی بافت‌های فرسوده

تیغ کند نوسازی بافت‌های فرسوده

برنامه نوسازی بافت فرسوده کشور که سال ۱۳۸۵ ابلاغ شده و بنا بود در یک دوره ۱۰ ساله به پایان برسد، همچنان در حال اجراست.

 بازار مسکن معکوس زد

بازار مسکن معکوس زد

آمارهای بانک مرکزی از تغییر و تحولات بازار مسکن شهر تهران در مهرماه نشان می‌دهد، با وجود اینکه تعداد معاملات نسبت به شهریور ۲۲ درصد رشد دارد اما رشد معاملات همراه با افزایش قیمت‌ها نبود و قیمت‌ها فقط ۰.۴ درصد رشد داشته است.

 گران‌ترین خانه در تهران متری چند فروخته شد؟

گران‌ترین خانه در تهران متری چند فروخته شد؟

گران‌ترین واحد مسکونی در تهران در بهار امسال به قیمتی برابر با متری ۷۲میلیون و ۱۳۱هزار تومان فروخته شده است.

 پیشنهادات یک نماینده مجلس برای ساماندهی بازار مسکن

پیشنهادات یک نماینده مجلس برای ساماندهی بازار مسکن

یک عضو کمیسیون عمران مجلس یکی از راهکارهای ساماندهی بازار مسکن را وسیع شدن حوزه اخذ مالیات بر سود سرمایه دانست و گفت: از طریق اخذ مالیات بر سرمایه در بخش مسکن، بازارهای مختلف که نقدینگی سرگردان به سوی آنها جذب شده، ساماندهی می‌شوند.

 تحویل مسکن مهر پرند در نیمسال دوم سرعت می‌گیرد

تحویل مسکن مهر پرند در نیمسال دوم سرعت می‌گیرد

نوسانات قیمت در بخش مصالح ساختمانی، کمبود خدمات و زیرساخت‌ها و البته خلف وعده بعضی از متقاضیانی که به قصد سرمایه‌گذاری در پرند اقدام به خرید آپارتمان کرده‌اند از مهم‌ترین مشکلات تحویل واحدها محسوب می‌شود؛ با این حال طبق وعده مدیرعامل عمران پرند، در نیمه دوم سال روند تحویل واحدها سرعت می‌گیرد.

تاثیر طرح ملی مسکن در بازار ملک چیست؟

تاثیر طرح ملی مسکن در بازار ملک چیست؟

رئیس اتحادیه مشاوران املاک کشور گفت: تعداد زیادی از مشاغل با حوزه مسکن در ارتباط هستند و ما برای نجات بازار مسکن از رکود فعلی، محکوم به ساخت و ساز در ابعاد ملی با حضور سازمان های دولتی و بخش خصوصی هستیم.

مشاوران املاک طمعکار نقره‌داغ می‌شوند

مشاوران املاک طمعکار نقره‌داغ می‌شوند

رکود سنگین بازار مسکن به کاهش شدید درآمد بنگاه‌های ملکی دامن زده و برخی از مشاوران را ترغیب کرده است برای جبران هزینه‌های خود، حق کمیسیون بالاتری از مشتری دریافت کنند؛ اقدامی که به گفته رئیس اتحادیه مشاوران املاک، یک تخلف تمام‌عیار محسوب می‌شود و درصورت ارجاع به بازرسی اتحادیه، عواقب بدی برای بنگاه متخلف به‌دنبال دارد.

بازار اجاره مسکن در چنبره تبلیغات مجازی

بازار اجاره مسکن در چنبره تبلیغات مجازی

آمار و بررسی‌های میدانی نشان می‌دهد که شبکه‌های تبلیغاتی و تارنماهای عرضه مسکن استیجاری، باعث افزایش صوری قیمت مسکن شده‌ و پراکندگی مراکز مشاوره و معامله نیز بازار اجاره مسکن را در ماه‌های اخیر با رکود تورمی مواجه کرده‌ است.

نامه انبوه‌سازان به قوه قضاییه برای رونق بازار مسکن

نامه انبوه‌سازان به قوه قضاییه برای رونق بازار مسکن

کانون سراسری انبوه‌سازان در نامه‌ای به رئیس قوه قضاییه خواستار تسریع در تصویب طرح اصلاح قانون پیش فروش در جلسه سران سه قوه با هدف رونق بخش تولید شدند.

سامانه ثبت‌نام طرح اقدام ملی مسکن تعیین‌تکلیف می‌شود

سامانه ثبت‌نام طرح اقدام ملی مسکن تعیین‌تکلیف می‌شود

مصوبات چهاردهمین جلسه شورای هماهنگی مسکن در ۴۱بند با تاکید بر تکمیل مسکن مهر، آغاز عملیات اجرایی طرح اقدام ملی و همچنین تعیین تکلیف سامانه ثبت‌نام طرح اقدام ملی که به یک مطالبه مردمی بدل شده است، اعلام شد.

اختلاف ۲۰ میلیونی هر متر مسکن در منطقه ۲

اختلاف ۲۰ میلیونی هر متر مسکن در منطقه ۲

بررسی گزارش‌های بانک مرکزی و مرکز آمار از تحولات بازار مسکن منطقه ۲ تهران طی سال‌های اخیر نشان می‌دهد که این منطقه همواره در زمره ۳ منطقه پرفروش پایتخت قرار داشته است.

زوج‌های جوان با کمک ستاد بازآفرینی شهری صاحب مسکن می‌شوند

زوج‌های جوان با کمک ستاد بازآفرینی شهری صاحب مسکن می‌شوند

مسئول دبیرخانه ستاد ملی بازآفرینی شهری کشور گفت: زوج‌های جوان و خانه اولی‌ها از طریق سرمایه گذاری در صندوق یکم این ستاد می‌توانند صاحب مسکن شوند.

قیمت خانه‌های ۴۰متری در تهران

قیمت خانه‌های ۴۰متری در تهران

شهریورماه امسال واحدهای کمتر از ۴۰متر مربع با ۷۴درصد رشد قیمت، بالاترین میزان تورم را در بازار مسکن شهر تهران داشته‌اند.