آثار جهش قیمت مسکن بر نابرابری درآمد

  • شنبه 12 مرداد 1398 ساعت 18:35

اخبار => اخبار اقتصادی مسکن

افزایش شدید قیمت زمین و مسکن، توزیع درآمد را به نفع صاحبان مستغلات تغییر داده است و موجب افزایش نابرابری در ثروت و درآمد چه در درون نسل کنونی و چه بین نسل کنونی و نسل آینده از یک سو و کاهش عمر مفید ساختمانها شده است.
آثار جهش قیمت مسکن بر نابرابری درآمد

به گزارش آگاهان ایده نیوز به نقل از فارس، کاهش قدرت خرید مسکن در یک سال و نیم گذشته و پس از رشد بیش از 100 درصدی قیمت باعث شد تا متقاضیان مسکن که اکثر آنها خانه اولی هستند به نوعی جامانده های مسکن نام بگیرند.

در یک و نیم سال اخیر، قیمت مسکن در استان‌ها و شهر‌های مختلف به شدت افزایش یافته و باعث شده است تا خانوار‌ها دیگر به خرید مسکن فکر هم نکنند.

بر اساس گزارش منتشرشده از سوی بانک مرکزی در مورد هزینه خانوارهای شهری در سال 95، سهم هزینه‌ای مسکن در سبد خانوار به رقمی حدود 35.5 درصد رسیده است که نسبت به سال 1389 در حدود 5.4 درصد افزایش داشته است.

مسلما سهم هزینه‌ای مسکن برای اقشار کم‌درآمد جامعه بسیار بالاتر از 35.5 درصد است؛ این درحالی است که در کشورهای توسعه‌یافته، سهم هزینه‌ای مسکن در سبد خانوار در حدود 7 تا 15 درصد است.

بر اساس اطلاعات ارائه‌شده از سوی وزارت راه و شهرسازی شاخص دسترسی به مسکن شهری برای یک واحد با ذخیره تمام حقوق سالانه خانوار در سال 1371، معادل 6 سال بوده که این شاخص در سال 1394 به 10.3 رسیده است.

دوره انتظار تامین مسکن نیز در سال‌های اخیر افزایش یافته است؛ به طوری که در سال 94 به 31 سال رسیده است. این شاخص تمام دهک‌های خانوار را در نظر می‌گیرد؛ اما اگر تنها دهک‌های پایین مدنظر قرار داده شود می‌توان گفت این گروه به تنهایی و بدون حمایت‌های اجتماعی و مداخله دولت، هرگز قادر به تامین مسکن موردنیاز برای سکونت خود نیستند.

سرشماری‌ها نشان‌دهنده آن است که شاخص تعداد خانوارهای دارای مسکن ملکی از سال 1365 روند نزولی به خود گرفته و زمینه برای ورود تقاضاهای غیرمولد و سوداگرانه در بازار فراهم شده است. این مسئله منجر به افزایش قیمت زمین و مسکن و ناتوانی تقاضاهای مصرفی در بازار مسکن شده است.

توزیع ناعادلانه درآمد و ثروت در درون نسل کنونی یکی از آثار افزایش قیمت مسکن

براساس آمار دفتر برنامه‌ریزی اقتصاد مسکن وزارت راه و شهرسازی، در مناطق شهری کشور به طور میانگین هر خانواده در سال 1385، حدود 28.39 درصد از کل هزینه‌های خود را صرف مسکن کرده است. این میانگین برای دهک اول 55 درصد، دهک دوم 38 درصد، دهک سوم 37 درصد، دهک چهارم 35 درصد، دهک پنجم 34.5 درصد، دهک ششم 33 درصد، دهک هفتم 30 درصد، در دهک هشتم 28.7 درصد و در دهک‌های 9 و 10 درآمدی نیز به ترتیب 27 و 20 درصد  است. 

این در حالی است که  سهم بهینه مسکن در هزینه خانوار کمتر از 25 درصد است ، چنان که در کشورهای پیشرفته این سهم معمولا حدود 20 درصداست.  این امر نیز بیانگر تورم نامتعادل بخش مسکن در اقتصاد ایران است که موجب شده سهم بزرگی از درآمد خانوارها به بخش مسکن اختصاص یابد.

اما افزایش شدید قیمت زمین و مسکن در سالهای اخیر توزیع درآمد را به نفع صاحبان مستغلات تغییر داده است و موجب افزایش نابرابری در ثروت و درآمد چه در درون نسل کنونی و چه بین نسل کنونی و نسل آینده شده است.

در شرایطی که بخش زمین و مسکن سودآوری بالایی داشته، اغلب سرمایه‌ها به این سمت سوق پیدا کرده و از رشد قیمت‌های بسیار بالایی برخوردار بوده است. این در حالی است که به دلیل عدم وجود سیاست مالیاتی برای تنظیم بازار، شکاف طبقاتی افزایش یافته است.

بر اساس آمارها مالیات املاک و مستغلات ایران 0.8 درصد از کل درآمدهای مالیاتی و 0.04 درصد از کل تولید ناخالص داخلی بوده که نسبت به کشورهای دیگر بسیار پایین است.

به عنوان نمونه سهم مالیات بر املاک از کل مالیات‌ها در کشورهای عضو سازان همکاری و توسعه اقتصادی 5.4 درصد و در آمریکا 12.4 درصد است. نکته قابل توجه اینکه زمنی محدود و غیرقابل تولید است و خرید و فروش و سوداگری زمین یک وجه آشکار فعالیت‌های نامولد است و با این اقدام تنها سودهای کلانی به جیب گروه قلیلی سرازیر می‌گردد.

کاهش کیفیت ساخت و ساز و اتلاف منابع دیگر اثر رشد قیمت زمین و ملک

همزمان با رشد و رونق بازار زمین و مسکن، کیفیت ساخت و ساز به شدت کاهش یافته است. به دلیل ورود بخش نامولد (سوداگری و سفته‌بازی) و سودجویی فزاینده در بخش ساختمان، ضمن توجه سطحی بیش از حد به ضواهر و تجملات ساختمان‌ها، موضوع مهم کیفیت مغفول واقع شده است.

بررسی کارشناسی حاکی از آن است که عمر مفید ساختمان در ایران بین یک‌سوم تا یک‌هشتم دنیا است. این کاهش عمر مسکن به معنای اتلاف منابع صرف‌شده در تولید مسکن است.

تخریب بسیاری از واحدهای مسکونی در تهران با عمر پایین تنها جنبه اقتصادی دارد

حسن محتشم عضو هیأت مدیره انجمن انبوه سازان مسکن با تأکید بر اینکه شهرداری‌ها می‌توانند با تعریف برنامه دراز مدت در قالب طرح جامع عمر مفید ساختمان‌ها را افزایش دهند، گفت: تخریب بسیاری از واحدهای مسکونی در تهران با عمر پایین تنها جنبه اقتصادی دارد و احداث مسکن در حال حاضر تحت شرایط مهندسی صورت می‌گیرد و به هیچ وجه نمی‌توان گفت، کیفیت ساخت‌وساز پایین است.

وی در پاسخ به این سؤال که چه دلایلی باعث کاهش کیفیت ساخت‌وساز شده و چرا که گفته می‌شود عمر مفید ساختمان‌ها در ایران حدود ۲۵ سال و پایین است، گفت: ساخت‌وسازها در حال حاضر از لحاظ نظارت، اجرا و مجری ذیصلاح توسط شرکت‌ها و انبوه‌سازان‌ دارای صلاحیت انجام می‌شود. بنابراین کیفیت ساخت‌وساز به چند عامل دیگر که سازندگان در آن نقشی ندارند بستگی دارد.

محتشم خاطرنشان کرد: مصالح ساختمانی با استاندارد پایین، استفاده از نیروی انسانی غیر ماهر و مجریان بدون صلاحیت باعث می‌شود تا سازنده‌ها علی‌رغم رعایت تمام موارد نتوانند کیفیت ساخت‌وساز را بالا ببرند.

به گفته وی، قطعاً وقتی نیروی انسانی غیر ماهر و مصالح ساختمانی با استاندارد پایین در ساخت‌وساز بدون هیچ نظارتی به کار گرفته شود کیفیت ساخت‌وساز پایین خواهد آمد.

وی خاطرنشان کرد: به عنوان مثال وقتی سازنده‌‌ها از کارخانه‌های تولید بتن، اقدام به تهیه بتن می‌کنند از زمان سفارش خرید و حرکت محموله بتن تا کارگاه فاصله زمانی نباید از یک زمان مشخصی بیشتر باشد، بنابراین اگر این زمان به جای ۲ ساعت به ۵ ساعت به طول بیانجامد، قطعاً آن بتن از کیفیت بالایی برخوردار نخواهد بود.

محتشم تصریح کرد: لزوماً پایین بودن عمر مفید ساختمان‌ها در ایران به دلیل عدم استحکام و مقاومت ساختمان‌ها نیست که باعث می‌شود تخریب شوند، بلکه اکثر این تخریب‌ها به دلایل منافع اقتصادی صورت می‌گیرد، پس مالکان ساختمان‌ها برای سود بیشتر اقدام به تخریب یک واحد مسکونی ۲۰ ساله می‌کنند.

زمانی میانگین عمر مفید ساختمان‌ها در ایران با آمریکا برابری می‌کرد

احمد خرم عضو هیات مدیره سازمان نظام مهندسی و رییس سابق سازمان نظام مهندسی تهران نیز  گفت: میانگین عمر مفید ساختمان‌ها در ایران پایین آمده است، چرا که 45 سال پیش میانگین عمر مفید ساختمان‌ها در ایران 30 سال و در آمریکا نیز 30 سال بود، اما امروزه میانگین عمر مفید ساختمان‌ها در ایران 25 سال و در آمریکا به 120 سال رسیده است. 

وی با اشاره به اینکه دلایل مختلفی مثل پایین بودن کیفیت مصالح ساختمانی و نبود نیروی ماهر و مجری ذیصلاح می تواند باعث کاهش عمر مفید ساختمانها شود، ادامه داد: فاجعه‌ای از این بزرگتر در نابود کردن منابع مالی ملت و دولت و بخش خصوصی نمی‌توانست رخ دهد و همان‌طور که دیدیم در زلزله‌های رودبار و بم تلفات به یکباره به 100 درصد رسید.

علی خیرالدین رئیس دانشگاه سمنان نیز پیشتر گفته بود که عمر مفید ساختمان‌ها در ایران از زمان آغاز به ساخت محاسبه می‌شود و به علت به کار نبردن مصالح مرغوب و نداشتن مهندسی دقیق عمر ساختمانها 30 سال است.

وی ادامه داد: این در حالی است که به علت مهندسی بسیار دقیق در ساخت و ساز کشورهای اروپایی عمر مفید ساختمان‌ها از زمان تحویل محاسبه می‌شود و حدود 90 سال است.

نظرات کارشناسی حاکی از آن است که رشد قیمت مسکن و زمین تبعات مختلفی داشته است و علاوه بر اینکه توزیع ناعادلانه را در پی داشته، بلکه عمر مفید ساختمان در ایران را به یک‌سوم تا یک‌هشتم دنیا رسانده و این کاهش عمر مسکن به معنای اتلاف منابع صرف‌شده در تولید مسکن است.

پس اگر عمر مفید ساختمانها هر سال افزایش یابد صرفه جویی بالایی در پی خواهد داشت و اگر توزیع ثروت تا حدی عادلانه شود، اختلاف طبقاتی به وجود نمی‌آید.


ارسال نظر

ارسال


بازگشت اوراق تسهیلات مسکن به ۵۰هزار تومان

بازگشت اوراق تسهیلات مسکن به ۵۰هزار تومان

در معاملات امروز اوراق تسهیلات مسکن، بار دیگر در تعدادی از نمادهای معاملاتی، توانست بالاترین قیمت فروش این اوراق تا ۵۰ هزار تومان را ثبت کند.

خانه‌هایی روی قله‌ قاف!

خانه‌هایی روی قله‌ قاف!

راهسازی، تونل‌سازی و مسطح‌سازی برای احداث واحدهای مسکونی مهر، پول و عمر دو دولت را در پردیس گرفت و حالا قرار است مسکن ملی در زمین‌های مرغوب‌تر احداث شود.

میلگرد و آهن مسکن۹۹ را گران می‌کند/ آپارتمان ۱۵۰متری در ایلام یک میلیارد تومان شد

میلگرد و آهن مسکن۹۹ را گران می‌کند/ آپارتمان ۱۵۰متری در ایلام یک میلیارد تومان شد

یک فعال صنعت انبوه سازی ایلام گفت: شواهد موجود از افزایش قیمت مسکن در نیمه اول سال ۹۹ حکایت دارد. البته امکان کنترل شرایط موجود وجود دارد. با توجه به آنکه عمده تولیدات سیمان و میلگرد دولتی است، دولت می‌تواند با حضور در این بازار از افزایش بی رویه قیمت مصالح ساختمانی جلوگیری کند.

 مناطق جذاب تهران در بازار املاک

مناطق جذاب تهران در بازار املاک

اطلاعات آماری از مقدار رشد قیمت مسکن در مناطق ۲۲گانه شهر تهران نشان می‌دهد، بیشترین رشد قیمت از ابتدای سال تاکنون مربوط به مناطق ۱۸ تا ۲۰ تهران بوده است. از این جهت این مناطق جذاب‌ترین مناطق تهران برای سرمایه‌گذاری در بازار املاک به‌لحاظ کسب سود بوده‌اند. در عین حال آمارها نشان می‌دهد همچنان مناطق ۵، ۲ و ۴ تهران، در دی ماه، به‌ترتیب نقدشونده‌ترین منطقه‌ها در بازار املاک تهران به‌شمار آمده‌اند.

 بازار مسکن در مسیر بهبود/ جهش قیمت مسکن در پیش است؟

بازار مسکن در مسیر بهبود/ جهش قیمت مسکن در پیش است؟

با وجود آنکه ساخت و ساز در تهران حدود ۱۷ درصد نسبت به سال قبل کاهش داشته، عرضه نسبت به معاملات در حالت کلی ۲۶ درصد بهبود پیدا کرده است.

آخرین وضعیت حذف‌شدگان طرح مسکن ملی/ دور دوم ثبت‌نام مسکن ملی چه زمانی شروع می‌شود؟

آخرین وضعیت حذف‌شدگان طرح مسکن ملی/ دور دوم ثبت‌نام مسکن ملی چه زمانی شروع می‌شود؟

پس از به پایان رسیدن پالایش متقاضیان مسکن ملی، نتایج این بررسی تا چند روز دیگر اعلام می‌شود و ثبت‌نام دور دوم متقاضیان مسکن ملی هم تا پایان سال آغاز خواهد شد.

 قیمت مسکن در کدام محلات تهران، سر به فلک گذاشت؟

قیمت مسکن در کدام محلات تهران، سر به فلک گذاشت؟

معاون وزیر راه و شهرسازی گفت: منطقه ۱۳بیشترین و مناطق ۲۲و ۱تهران کمترین رشد قیمت مسکن را در دی ماه داشتند.

 افزایش نرخ سود وام واحدهای مسکن مهر به ۱۸درصد/ برخی متقاضیان واحد مسکونی خود را تحویل نمی‌گیرند

افزایش نرخ سود وام واحدهای مسکن مهر به ۱۸درصد/ برخی متقاضیان واحد مسکونی خود را تحویل نمی‌گیرند

معاون وزیر راه و شهرسازی از آماده شدن پیشنهاد افزایش نرخ سود وام مسکن مهر برای متقاضیانی که مسکن مهر خود را تحویل نمی‌گیرند خبر داد و گفت: برخی متقاضیان مسکن مهر ۴ سال است که واحد مسکونی آنها آماده است اما تحویل نمی‌گیرند.

 افزایش معاملات مسکن در میان التهابات

افزایش معاملات مسکن در میان التهابات

با وجود نگرانی‌های منطقه‌ای که نیمه دی ماه به وجود آمد و می‌توانست تاثیراتی در رونق بازار مسکن ایجاد کند، آمار از افزایش ۱۱ و ۱۹ درصدی ماهانه معاملات ملک در شهر تهران و کل کشور حکایت دارد.

 رشد قیمت مسکن در تهران ادامه نمی‌یابد/ چه افرادی شروط چهارگانه طرح اقدام ملی را ندارند؟

رشد قیمت مسکن در تهران ادامه نمی‌یابد/ چه افرادی شروط چهارگانه طرح اقدام ملی را ندارند؟

معاون وزیر راه و شهرسازی با بیان این‌که برآوردهای اولیه نشان می‌دهد فرم «ج» حدود ۳۰ درصد متقاضیان طرح اقدام ملی مسکن قرمز است و در یک شهر ۶۰ درصد افراد فاقد شرایط لازم بودند به خریداران این امتیاز در فضای مجازی هشدار داد که سرمایه خود را از دست ندهند.

 جزئیات ساخت مسکن کارگران اعلام شد

جزئیات ساخت مسکن کارگران اعلام شد

وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی از احداث ۲۰۰ هزار مسکن برای جامعه کارگری، مستمری‌بگیران تأمین اجتماعی و بازنشستگان با همکاری وزارت راه و شهرسازی طی سه سال آینده خبر داد.

 تکرار تجربه مسکن مهر در طرح جدید مسکنی

تکرار تجربه مسکن مهر در طرح جدید مسکنی

معاون اسبق مسکن و ساختمان وزارت راه و شهرسازی گفت: طرح ملی مسکن تکرار همان مسکن مهر است و دولت اگر پول دارد، بهتر است همان مسکن مهر را تکمیل کند.

 توهم بنزینی در بازار مسکن/ تغییر قیمت بنزین، تغییر قیمت آهن‌آلات و دستمزد را در پی داشت؟

توهم بنزینی در بازار مسکن/ تغییر قیمت بنزین، تغییر قیمت آهن‌آلات و دستمزد را در پی داشت؟

اولین واکنش گروهی از مالکان به تغییر نرخ بنزین به شکل برداشتن تخفیف از واحدهای آماده فروش بروز کرد اما افزایش قیمت در سطح کلی ایجاد نشده است.

 نام‌نویسی مسکن ملی در ۱۷شهر استان تهران

نام‌نویسی مسکن ملی در ۱۷شهر استان تهران

از روز شنبه ۳۰ آذرماه ثبت‌نام مسکن ملی در ۱۳ شهر استان تهران شروع می‌شود اما ساکنان شهرتهران می‌توانند متقاضی ثبت‌نام در ۴ شهر جدید باشند.

 متوسط قیمت آپارتمان در بهار چند شد؟

متوسط قیمت آپارتمان در بهار چند شد؟

متوسط قیمت فروش هر متر مربع زیر بنای مسکونی معامله شده از طریق بنگاههای معاملات ملکی در بهار سال ۱۳۹۸ شهر تهران را حدود ۱۳.۱ میلیون تومان بوده که نسبت به فصل قبل ۲۲.۷ درصد افزایش یافت.

 سقف تسهیلات مسکن بالا می‌رود؟

سقف تسهیلات مسکن بالا می‌رود؟

با افزایش قیمت مسکن طی یک سال و نیم اخیر،‌ وام خرید مسکن اثرگذاری خود را برای متقاضیان آن در بازار مسکن از دست داده و این وام در حال خروج تدریجی از سبد تقاضای خانوارهاست.

 مهلت ثبت‌نام فرهنگیان فاقد مسکن تمدید شد

مهلت ثبت‌نام فرهنگیان فاقد مسکن تمدید شد

مدیرکل تعاون و پشتیبانی وزارت آموزش و پرورش گفت: مهلت ثبت‌نام فرهنگیان فاقد مسکن در سامانه و همچنین ویرایش اطلاعات تا ۲۳ آذر تمدید شد.

 اما و اگرهای عدم تناسب الگوی مصرف و ساخت مسکن

اما و اگرهای عدم تناسب الگوی مصرف و ساخت مسکن

بررسی گزارش بانک مرکزی طی سال‌های اخیر نشان می‌دهد که متراژ بیش از ۵۰ درصد از واحدهای فروش رفته در پایتخت، کمتر از ۸۰ مترمربع است و پرطرفدارترین متراژهای خریداری شده، کوچک متراژها هستند این درحالی است که همچنان میانگین متراژ ساخت مسکن در کشور بالاتر از ۱۰۰ مترمربع است و سازندگان تمایل بیشتری به ساخت واحدهای مسکونی بزرگ دارند.

 ثبت‌نام تهرانی‌ها در طرح اقدام ملی مسکن از پایان آذر‌ آغاز می‌شود

ثبت‌نام تهرانی‌ها در طرح اقدام ملی مسکن از پایان آذر‌ آغاز می‌شود

وزیر راه و شهرسازی گفت: ثبت نام متقاضیان طرح اقدام ملی مسکن در استان تهران از پایان آذرماه آغاز می‌شود.